રાતન ખત્રીરાતનભાઈરાતન એક પ્રખ્યાતકલાત્મકમહત્વના માટીના કલાકારચિત્રકારશિલ્પકાર છે, જે ગુજરાતરાજ્યદેશના કચ્છ વિસ્તારભૂમિપ્રદેશમાં માટલાની અનોખીશાનદારસુંદર કળા માટે ઉખ્યાત જાણીતાપસંદગીના છે. તેમની કામગીરીસર્જનકળામાં પરંપરાવારસોરીતનું અધિકૃતસચોટસ્વચ્છ પાલન દેખાયજળવાયકરાય છે, અને તેઆએ માટલા માટીકૃત્રિમખનીજમાંથી બનાવવામાંતૈયાર કરવામાં ઘડવામાં આવે છે. આદરેકદરેક એક માટલા હસ્તકલાહાથથી બનાવેલોહાથથી ઘડાયેલ છે અને તેમાંતે ઉપરતેમાંના ચિત્રોઆકૃતિઓનકશાઓ ચોક્કસસ્પષ્ટસચોટ વિગતો સાથે દર્શાવવામાંદેખાય છેઉપલબ્ધ છે. ખત્રીખત્રીએરાતનભાઈએ આ કળાને જીવનવારસોપેઢી દર પેઢી ચાલુસુરક્ષિતજાળવી રાખી છે.
રાતનભાઈ ખત્રી : માટલા કલા ના માસ્ટર
ખત્રી રાતન એ ગુજરાતના મોરબી જિલ્લાના એક પ્રખ્યાત માટલાકામ કલાકાર છે. તેઓ માટીની કારીગરી માટે વિશ્વભરમાં માન્ય છે. તેમની કળા માં પ્રાચીન ઝાયકા જોવા દેખાય છે, જે કચ્છની સંસ્કૃતિનો પ્રતિબિંબ છે. તેઓ માટીથી ઘડતર કરીને અસાધારણ શિલ્પો બનાવતા રહે છે.
ગઢ કલામાં રાતનજી ખત્રીનો કળા
રાતન ખત્રી માટી કલાના એકલા માસ્ટર છે, જેમણે એક કાળથી પોતાની રચનાઓ દ્વારા ગઢ કલાને નવીનીત ઊંચાઈ પર આપી છે. તેમનો ઢબ અનોખી છે, જે દરેક પહોળું ખેંચે છે. ખત્રીજીની હાથો માંથી કે ચિત્ર ધારણ કરે છે, તે મઢારું અને સજીવ લાગે છે, જાણે એક કળા જ જરૂર હોય.
રાતન ખત્રી દ્વારા માટલા બનાવવાની પ્રક્રિયા
રાતનભાઈ ની માટલા બનાવવાની પ્રક્રિયા એક વિશિષ્ટ કળા છે. તે માટીને જાતે ઘડવાની રીતભાત માં તીવ્ર અનુભવ પડે છે. સૌ પ્રથમ, માટી ને નરમ બનાવીને તેને ચક્ર પર મૂકવામાં આવે છે. ત્યારબાદ, હળવેથી તેના ઘડતલ આપવામાં આવે છે. ત્યારબાદ માટલાને સુકાય છે અને અનુગામી તબક્કામાં તેને પુનઃ એકવાર ઘડવામાં આવે છે. અંતે, માટલાને આગમાં નુકસાન થતું નથી તેની ધ્યાન કરવામાં આવે છે. દ્ધારા એકા સુંદર માટલો બને છે.
- કાદવ પસંદગી
- વ્હીલ પર રૂપ આપવી
- સુકવવાની પ્રક્રિયા
- વધુ ઘડતર
- આગ પ્રક્રિયા
કૂંમળું કલાના આદરણીય ખત્રી: ઇતિહાસ અને નવીનતા
દેશના ખત્રી સમુદાયે કૂંમળું કલાને આવરી છે, જે એક પ્રાચીન વારસો છે. અત્યારે પણ, ખત્રીઓ આ કલાને અકબંધ રાખવા માટે ઉત્સુક છે. તેઓ માટલા માંથી અવનવા દિઠતા બનાવે છે, ratan khatri જે પ્રાદેશિક સંસ્કૃતિનો ભાગ છે. આધુનિકતા સાથે, તેઓ પરંપરાગત કૂંમળુંની કલાને Contemporary રોકાણ માં રજૂ કરી રહ્યા છે.
કલાકારો દ્વારા બનાવેલા માટલાકામનાં ઉત્પાદનોમાં વિવિધતા જોવા મળે છે, જેમાં સુશોભનની આકારણીથી લઈને સાંસ્કૃતિક ચિત્રો સુધીનો સમાવેશ થાય છે. આર્ટ ના આ સ્વરૂપ ને જાળવી રાખવા માટે, સંસ્થાઓ દ્વારા ખાસ સહાય આપવામાં આવી રહ્યા છે.
- કૂંમળું કલામાં નવું અભિગમ ઉમેરવામાં આવે છે.
- કારીગર સમુદાયને રોજગારી માટે મદદ મળે છે.
- પરંપરા ની સુરક્ષા થાય છે.
રાતન ખત્રીના માટલા: ખરીદવા માટે શ્રેષ્ઠ જગ્યાઓ
રાતન ખત્રીના દ્વારા બનાવેલાં માટલાં લેવા માટે, તમારે અમુક ચોક્કસ જગ્યાઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. આ માટલાં તેમની આગવી કલાત્મકતા અને ટકાઉપણું માટે જાણીતા છે. તમે રૂબરૂમાં ખરીદી કરવા માંગતા હોવ તો, નીચેની જગ્યાઓ મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે:
- કૃષ્ણમૂર્તિ જેવાં પોટરી હબ: અહીં તમને ઘણી ડિઝાઇનનાં માટલાં મળી રહેશે.
- નજીકના હસ્તકલા મેળાં અને પ્રદર્શનો: આમાં ભાગ લેતા કલાકારો પાસેથી તમે સીધા માટલાં ખરીદી શકો છો.
- ઇ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ: જેમ કે એમેઝોન અને ઇટાલીયન હેન્ડમેડ વેબસાઇટ્સ પર પણ ઉપલબ્ધ છે.
- કેટલાક ગેલેરી અને ડિઝાઇન સ્ટોર્સ: જ્યાં તમને ખાસ માટલાં મળી શકે છે.
- રાતન ખત્રી નું વર્કશોપ: જો શક્ય હોય તો, તેમના વર્કશોપની મુલાકાત લઈને તમે માટલાં ખરીદી શકો છો અને તેમની કલા વિશે જાણી શકો છો.
વિધાતા આ કે, મૂળ માટલાં ખરીદવા માટે તમારે જાગ્રત રહેવું જોઈએ.